Menu
Επιδράσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης

Επιδράσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης

Ανησυχείτε; Ποιοι είναι οι τρόποι που η τεχνολογία επηρεάζει την ανάπτυξη των εφήβων. Γνωρίζουμε ότι τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας αποκτούν πολλές γνωστικές ικανότητες πολύ γρήγορα και δεν θέλουμε αυτό να εμποδιστεί από τις ώρες που ξοδεύουν μπροστά σε μία οθόνη. Αλλά και η εφηβεία είναι μία εξίσου σημαντική περίοδος γρήγορων αλλαγών, και λίγοι από τους γονείς παρατηρούν τον τρόπο με τον οποίο οι έφηβοι χρησιμοποιούν την τεχνολογία και πως αυτό τους επηρεάζει.

Διάφορες έρευνες έχουν καταλήξει σε συμπεράσματα ότι η εκτεταμένη χρήση των social media έχει αυξήσει τα συναισθήματα κατάθλιψης, αγωνίας, άγχους, μοναξιάς, χαμηλής αυτοεκτίμησης και εικόνας σώματος. Παρ’ όλα αυτά χρειάζεται ο κάθε γονιός να εξετάσει το δικό του παιδί πριν βιαστεί να βγάλει συμπεράσματα. Να παρατηρήσει προσεκτικά το πρόγραμμά του, το πόσο αντιμετωπίζει υπεύθυνα τις υποχρεώσεις του, δηλαδή τη συνολική του εικόνα.

Σημεία προς σκέψη

Έμμεση επικοινωνία

Οι σύγχρονοι έφηβοι μαθαίνουν περισσότερο να αναπτύσσουν την επικοινωνία τους κοιτώντας μια οθόνη και λιγότερο κοιτώντας ένα άλλο πρόσωπο. Περνούν αρκετές ώρες συνδεδεμένοι στα τηλέφωνά τους, γράφοντας, κοιτάζοντας τι γράφουν οι άλλοι, κάνοντας share / like ή πειράζοντας άλλους (θετικά ή αρνητικά).

Με αυτόν τον τρόπο δεν καλλιεργούν πολλά ουσιαστικά κοινωνικά προσόντα. Η επικοινωνία μέσω του διαδικτύου τοποθετεί τον έφηβο σε μία συνθήκη όπου η γλώσσα του σώματος, οι εκφράσεις προσώπου και οι πιο μικρές φωνητικές αντιδράσεις είναι απούσες.

Ελαχιστοποίηση του ρίσκου

Το να μάθει ένας έφηβος να δημιουργεί φιλίες είναι μέρος μιας διαδικασίας εξέλιξης. Οι φιλικές σχέσεις και το να τις διατηρήσει απαιτούν να αναλάβει ένα ρίσκο. Όταν δημιουργηθούν προβλήματα – μικρά ή μεγάλα – χρειάζεται θάρρος και ειλικρίνεια να εκφράσει τα συναισθήματά του και μετά να ακούσει τι έχει να πει και ο άλλος. Το να μπορέσει να περάσει αυτές τις γέφυρες, είναι αυτό που κάνει μια φιλία διασκεδαστική αλλά ταυτόχρονα και τρομαχτική.

Οι φιλίες που αναπτύσσονται μέσω διαδικτύου δεν συμπεριλαμβάνουν την «εδώ και τώρα» επικοινωνία. Δεν υπάρχει το περιθώριο να αναγνωρίσει ένας έφηβος τις συναισθηματικές αντιδράσεις που μπορούν να προκαλέσουν αυτά που θα πει.

Οι έφηβοι που δεν εξασκούνται στις σχέσεις σε πραγματικό χρόνο και χώρο, πιθανότατα θα μεγαλώσουν σε ενήλικες που θα αγχώνονται σε πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνίες ή διαπραγματεύσεις.

Cyberbullying and the imposter syndrome

Ένας άλλος μεγάλος κίνδυνος που προέρχεται από την έμμεση επικοινωνία είναι ότι οι έφηβοι τείνουν να γίνονται πιο σκληροί. Μπορούν αν γράψουν πράγματα που σε καμιά περίπτωση δεν θα εξέφραζαν από κοντά. Έτσι μαθαίνουν να διαφωνούν διακινδυνεύοντας τις σχέσεις τους.

Οι αποδοχή από τους όμοιους είναι ιδιαίτερα σημαντική για την εφηβεία. Πολλοί από τους έφηβους ενδιαφέρονται για την κοινωνική τους εικόνα με έναν τρόπο όμοιο των πολιτικών. Σε σημείο όπου μέσω των “likes” μπορούν να έχουν και στατιστική εικόνα. Έτσι οι έφηβοι μπορούν να περνούν πολλή ώρα διαμορφώνοντας την διαδικτυακή τους ταυτότητα, μέσω φωτογραφιών, σχολίων και δημοσιεύσεων. Τι γίνεται όμως αν το διαδικτυακό προφίλ είναι τελείως διαφορετικό από το πραγματικό; Εκεί τα πράγματα γίνονται ιδιαίτερα πολύπλοκα και αυτό που συμβαίνει είναι να αυξάνεται η εσωτερική πίεση και ο έφηβος να εξουθενώνεται.

Καταδίωξη

Μια άλλη μεγάλη αλλαγή είναι ότι δεν βρίσκεται ο έφηβος πραγματικά ποτέ μόνος. Συνεχώς ενημερώνει για το που βρίσκεται, τι κάνει, τι ακούει, τι παρακολουθεί, τι του αρέσει. Έτσι βρίσκεται σε μια κατάσταση όπου διαρκώς υπάρχει η αίσθηση ότι κάτι συμβαίνει. Όλοι χρειαζόμαστε μια αναβολή από τις απαιτήσεις της κοντινότητας και της επαφής. Χρόνο να ανασυντάξουμε τις δυνάμεις μας, να αναδιοργανωθούμε ή να χαλαρώσουμε. Διαφορετικά ο έφηβος είναι εύκολο να νιώσει συναισθηματικά κενός και να τροφοδοτήσει το άγχος του.

Είναι επίσης ενδιαφέρον, το πόσο εύκολα μπορεί ένας έφηβος να βιώσει μοναξιά εν μέσω τέτοιας υπερ-επικοινωνίας. Όλοι έχουν τηλέφωνα μέσω των οποίων επικοινωνούν. Έτσι όταν κάποιος περιμένει μια απάντηση που αργεί, αυτή η στιγμή της ησυχίας μπορεί να είναι εκκωφαντική. Στη στιγμή αυτή της ησυχίας, πολύ συχνά ένας έφηβος μπορεί να αμφισβητήσει τον εαυτό του και να σκεφτεί «Ποιο είναι το λάθος σε μένα;». Επίσης η αναμονή μιας απάντησης εντείνει το άγχος, κρατάει αποστάσεις και τελικά δεν καλύπτει την ανάγκη για επικοινωνία.

Τι μπορώ να κάνω σαν γονιός.

Ίσως είναι αρκετά πολύπλοκο να κρατήσεις έναν έφηβο μακριά από την «παγίδα» των social media. Σίγουρα αυτό που χρειάζεται είναι μεγαλύτερες δόσεις της πραγματικής ζωής.
– Ενθάρρυνε τον έφηβο να σκεφτεί έξω από το κουτί
– Δώσε αξία στις προσπάθειές του και όχι στο αποτέλεσμα
– Εμπιστεύσου τους ανθρώπους και όχι τις εικόνες
– Πέρασε χρόνο με τον έφηβο σε διακοπές
– Μπορείς να επικοινωνήσεις με τους ειδικούς του Teen up

Αυτό που θα κάνει το παιδί σου ευτυχισμένο είναι να γνωρίζει ότι το αγαπάς όπως ακριβώς είναι. Θα το βοηθήσει να χτίσει αυτοεκτίμηση και αποδοχή εαυτού.

Επιμέλεια κειμένου: Σοφία Πόπορη, Συνθετική Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, ΜΑ
Πηγή: https://childmind.org/article/how-using-social-media-affects-teenagers/